หลายคนที่เพิ่งเริ่มต้นจดทะเบียนบริษัท แต่ตลอดทั้งปีที่ผ่านมาแผนธุรกิจยังไม่มีโปรเจกต์ หรือยังทำกำไรไม่ได้ จนทำให้บริษัทไม่มีรายได้เข้าและไม่มีรายจ่ายออกเลย เมื่อเป็นแบบนี้เจ้าของธุรกิจหลายคนมักเข้าใจผิดว่าในเมื่อไม่ได้ทำอะไร ก็ไม่จำเป็นต้องยื่นเอกสารงบการเงินของบริษัท แต่ความเข้าใจแบบนี้เป็นเรื่องที่ผิดมหันต์ เพราะแม้ว่าธุรกิจจะไม่มีรับรายจ่ายก็เกิด ทางบริษัทก็ยังมีหน้าที่ตามกฎหมายที่ต้องจัดการงบการเงิน หรือที่หลายคนเรียกว่า “ปิดงบเปล่า”
บทความนี้ GETBiz จะมาสรุปให้เข้าใจเกี่ยวกับปิดงบเปล่าว่าคืออะไร มีขั้นตอน เอกสารอะไรบ้างที่ต้องเตรียม และรวมไปถึงเรื่องที่ต้องระวัง เพื่อให้บริษัทมีสถานะถูกต้องและพร้อมเดินหน้าธุรกิจต่อได้อย่างมั่นคง
Key Takeaway
- การปิดงบเปล่าเป็นหน้าที่ตามกฎหมายของทุกนิติบุคคลที่ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิก แม้ว่าธุรกิจนั้นจะไม่มีรายได้เลยก็ตาม
- กระบวนการปิดงบต้องมีทั้งคนทำบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) รับรองเสมอ
- การยื่นงบเปล่าตรงเวลา ช่วยลดความเสี่ยงค่าปรับสะสม นอกจากนี้ ยังช่วยรักษาความน่าเชื่อถือของธุรกิจไว้ได้อีกด้วย
ทำความเข้าใจ “การปิดงบเปล่า” คืออะไร?
การปิดงบเปล่า คือ การจัดทำและยื่นงบการเงินของนิติบุคคลที่ไม่มีการดำเนินธุรกิจตลอดรอบบัญชี โดยไม่มีทั้งรายได้และค่าใช้จ่าย แม้กิจการจะไม่มีความเคลื่อนไหว แต่ยังคงต้องแสดงฐานะทางการเงิน เช่น สินทรัพย์ หนี้สิน ทุนที่เพิ่มขึ้น รายได้ ค่าใช้จ่าย งบกระแสเงินสด เพื่อให้เป็นไปตามหลักบัญชีและข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างครบถ้วน
ทั้งนี้ ผู้ประกอบการยังมีหน้าที่จัดทำงบผ่านผู้ทำบัญชี ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชี และยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า รวมถึงกรมสรรพากรภายในระยะเวลาที่กำหนด เพื่อรักษาสถานะนิติบุคคลให้ถูกต้องตามกฎหมายและพร้อมดำเนินธุรกิจในอนาคต
ทำไมธุรกิจถึงต้องปิดงบเปล่า สำคัญอย่างไร?
มาดูเหตุผลสำคัญที่ธุรกิจจำเป็นจะต้องดำเนินการปิดงบเปล่า มีดังนี้
- เพื่อปฏิบัติตามกฎหมาย: ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 นิติบุคคลทุกแห่งมีหน้าที่ต้องจัดทำงบการเงินและนำเสนอต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร แม้จะไม่มีรายได้ก็ตาม
- รักษาสถานะนิติบุคคล: การส่งงบการเงินสม่ำเสมอช่วยให้บริษัทมีสถานะปกติตามกฎหมาย ซึ่งหากธุรกิจขาดส่งติดต่อกันเป็นเวลานานอาจถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนกลายเป็นบริษัทร้างได้
- เพื่อเป็นการยื่นภาษีถูกต้อง: กรณีที่ธุรกิจไม่มีการยื่นงบเปล่า ยังอาจส่งผลกระทบในการโดนตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้
- หลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาทางกฎหมายในอนาคต: การไม่ส่งงบตามกำหนดมีโทษปรับทั้งในส่วนของนิติบุคคลและกรรมการผู้มีอำนาจ ซึ่งค่าปรับของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากรรวมกันอาจสูงถึงหลักหมื่นบาทต่อปี
- ความน่าเชื่อถือในอนาคต: ในกรณีที่ต้องการกลับมาดำเนินธุรกิจอีกครั้ง หรือขอสินเชื่อจากสถาบันการเงิน ประวัติการส่งงบการเงินที่ตรงเวลาจะเป็นตัวบ่งบอกถึงธรรมาภิบาล และความรับผิดชอบของเจ้าของกิจการ
ธุรกิจใดบ้างที่จำเป็นต้องปิดงบเปล่า?
ธุรกิจและนิติบุคคลใดบ้างที่จำเป็นจะต้องดำเนินการจัดทำงบเปล่า
- บริษัท ห้างหุ้นส่วน ที่จดทะเบียนแล้วแต่ยังไม่ได้เริ่มดำเนินกิจการ
- บริษัท ธุรกิจกงสี ธุรกิจต่าง ๆ ที่หยุดดำเนินกิจการชั่วคราวแต่ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกบริษัท
- ธุรกิจที่จดทะเบียนเพื่อถือครองสินทรัพย์เพียงอย่างเดียว (Holding Company) ที่ในปีนั้นไม่มีเงินปันผลหรือรายการเคลื่อนไหวทางบัญชี
- กิจการที่รอการปิดตัวแต่ยังอยู่ในกระบวนการจัดการบัญชี
การปิดงบเปล่ามีขั้นตอนอย่างไร?
แม้จะเป็นงบที่ไม่มีรายการเคลื่อนไหว แต่กระบวนการทางกฎหมายยังคงต้องทำตามขั้นตอนมาตรฐานของการปิดบัญชี ซึ่งขั้นตอนของการปิดงบเปล่า มีกระบวนการดังนี้
1. รวบรวมเอกสารเบื้องต้น และตรวจสอบรายการทางบัญชีของธุรกิจ
ขั้นตอนแรกให้รวบรวมเอกสารจดทะเบียนบริษัทและ Statement ธนาคาร (หากมี) เพื่อตรวจสอบให้ชัดเจนว่าในรอบปีบัญชีไม่มีรายได้ ค่าใช้จ่าย หรือรายการเคลื่อนไหวทางการเงินใด ๆ เกิดขึ้นเลย หากพบการเคลื่อนไหวเพียงเล็กน้อย เช่น ค่าธรรมเนียมธนาคาร ก็จะไม่เข้าหลักเกณฑ์การยื่นงบเปล่า และต้องจัดทำงบการเงินตามปกติแทน
2. จัดทำงบการเงิน
การจัดทำงบเปล่าควรดำเนินการโดยผู้ทำบัญชีที่มีใบอนุญาตหรือสำนักงานบัญชี เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานทางการบัญชีและมีความถูกต้องครบถ้วน
3. ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชี (CPA)
แม้เป็นงบเปล่า บริษัทก็ยังมีหน้าที่ตามกฎหมายต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบและลงนามรับรองงบการเงิน เนื่องจากทุกกิจการต้องผ่านการตรวจสอบงบการเงินประจำปี ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีรายการทางบัญชีก็ตาม
4. ประชุมผู้ถือหุ้น
สำหรับการทำงบเปล่า ในกรณีที่บริษัทจะมีผู้ถือหุ้นหรือกรรมการเพียงไม่กี่ราย ก็ยังต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นประจำปีเพื่อมีมติอนุมัติงบการเงินอย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยควรเตรียมเอกสารสำคัญให้ครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นหนังสือเชิญประชุม งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ รายงานคณะกรรมการ และเอกสารประกอบการประชุมที่เกี่ยวข้อง
5. ยื่นงบผ่านระบบ DBD e-Filing
เมื่อได้รับอนุมัติจากผู้ถือหุ้นและงบการเงินผ่านการรับรองเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อมาคือต้องยื่นงบเปล่าผ่านระบบ e-Filing ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้เสร็จภายใน 1 เดือนนับจากวันประชุมผู้ถือหุ้น เพื่อให้เป็นไปตามกำหนดเวลาทางกฎหมาย
6. ยื่นภาษีกับสรรพากร
ในกรณีที่บริษัทหรือกิจการนั้นไม่มีรายได้หรือไม่มีภาษีต้องชำระ ก็ยังมีหน้าที่ยื่นแบบภาษีเพื่อรายงานต่อกรมสรรพากรตามกำหนด โดยเอกสารที่เกี่ยวข้องอาจรวมถึง ภ.ง.ด.50, ภ.ง.ด.51 และ ภ.พ.30 ในกรณีที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว
GetBiz ชวนอ่านบทความและสาระดี ๆ ที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม : สรรพากรตรวจสอบอะไรบ้าง? รู้ให้ทัน ธุรกิจไหนเสี่ยงโดนสอบ
ปิดงบเปล่า ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?
เพื่อให้การดำเนินการปิดงบเปล่าเป็นไปอย่างราบรื่น ควรเตรียมเอกสารดังต่อไปนี้
- สำเนาหนังสือรับรองบริษัท โดยควรเป็นฉบับล่าสุด หรือมีอายุไม่เกิน 6 เดือน
- สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)
- สำเนาบัตรประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม
- ทะเบียนบ้านของกรรมการที่มีอำนาจลงนาม
- รายงานบัญชีเงินฝากธนาคาร (Bank Statement) ของบริษัททุกบัญชี ตั้งแต่วันต้นปีจนถึงวันสิ้นปีบัญชี
- งบการเงินของปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในกรณีที่เคยมีการปิดงบมาก่อน
- เอกสารค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
- รายการเช็คที่รับและที่จ่ายคงเหลือ ณ วันสิ้นรอบบัญชี
- รหัสยื่นงบการเงินและยื่นภาษีของกรมสรรพากร
- ภ.ง.ด.50 ของปีที่ผ่านมาและหลักฐานใบเสร็จ
- เอกสารสัญญาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
- ข้อมูลสินค้าคงเหลือ (หากมี)
- ทะเบียนทรัพย์สินของบริษัท (หากมี)
เงื่อนไขการปิดงบเปล่าที่ธุรกิจควรรู้
การจะจัดทำงบเปล่าได้ ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายและหลักบัญชีกำหนดไว้ ซึ่งเงื่อนไขการปิดงบเปล่าที่ธุรกิจควรรู้ มีดังนี้
- ต้องไม่มีรายได้จากการประกอบกิจการเลยตลอดทั้งปี หรือรายการค้างจากปีก่อน ๆ
- ต้องไม่มีการซื้อ-ขาย หรือการทำธุรกรรมใด ๆ ที่ก่อให้เกิดรายได้หรือค่าใช้จ่ายทางธุรกิจ
- ต้องไม่มีสินค้าคงเหลือ เนื่องจากหากยังมีสินค้าอยู่ จะไม่เข้าหลักเกณฑ์การปิดงบเปล่า ถึงแม้ว่าจะไม่มีการซื้อขายใด ๆ ก็ต้องบันทึกรายการปรับปรุงด้วย
- อนุโลมให้มีค่าใช้จ่ายที่จำเป็นต่อการคงอยู่ของนิติบุคคลได้ เช่น ค่าธรรมเนียมธนาคาร หรือค่าบริการวิชาชีพที่เกี่ยวกับการปิดงบ
ข้อควรระวังในการปิดงบเปล่าที่ธุรกิจไม่ควรมองข้าม
หลังจากที่ได้ทราบรายละเอียดต่าง ๆ ของการปิดบัญชี ปิดงบเปล่ากันไปเรียบร้อยแล้ว การปิดงบเปล่าก็ยังมีข้อควรระวังที่ทุกธุรกิจควรให้ความสำคัญ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ภายในอนาคต
- ไม่ควรยื่นงบเปล่าเลยระยะเวลาที่กำหนด เพราะการยื่นงบช้าเพียงแค่วันเดียว ก็มีผลทำให้โดนปรับได้ทันที
- ในกรณีที่มีการโอนเงินเข้า-ออกบัญชีบริษัทเพื่อใช้ส่วนตัว กรรมการต้องระวังเรื่องการลงบัญชีเป็นเงินกู้ยืม ซึ่งอาจทำให้ไม่ใช่งบเปล่าที่สมบูรณ์
- กรณีที่มีการจ้างผู้สอบบัญชี ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้สอบบัญชีมีตัวตนจริง และมีใบอนุญาตยังไม่หมดอายุ เพื่อป้องกันงบการเงินถูกตีกลับหรือเป็นโมฆะ
การปิดงบเปล่า เรื่องสำคัญที่บริษัทและธุรกิจไม่ควรละเลย
แม้การปิดงบเปล่าอาจถูกมองว่าเป็นภาระสำหรับกิจการที่ยังไม่เริ่มดำเนินงาน แต่ในทางบริหารธุรกิจแล้ว การปิดงบถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยสะท้อนความโปร่งใสและการปฏิบัติตามกฎหมายของนิติบุคคล ซึ่งถ้าธุรกิจละเลย ไม่ยื่นปิดงบเปล่า นอกจากเสี่ยงต่อค่าปรับแล้ว ยังอาจกระทบต่อความน่าเชื่อถือและภาพลักษณ์ของธุรกิจในระยะยาวได้อีกด้วย
และสำหรับบริษัทหรือธุรกิจใดต้องการปิดงบเปล่าให้ราบรื่น ไม่ว่าจะขั้นตอนการจัดเตรียมเอกสาร การหาผู้สอบบัญชี หรือขั้นตอนอื่น ๆ ไปจนถึงต้องการยกระดับวางแผนการเงิน บริหารงบกำไรขาดทุนให้เป็นระบบมากขึ้น ทีมผู้เชี่ยวชาญจาก GETBiz พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ที่ช่วยให้ธุรกิจของคุณสามารถปิดงบการเงินได้อย่างเป็นระบบ และช่วยยกระดับความมั่นคงให้กับธุรกิจได้ในระยะยาว
ช่องทางการติดต่อ :
- Line : @getbiz
- Facebook : GETBiz Thailand
- TEL : 02-107-4170
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปิดงบเปล่า
ปิดงบเปล่าต้องยื่นภายในเมื่อไหร่?
โดยปกติแล้วจัดประชุมเพื่ออนุมัติงบภายใน 4 เดือนนับจากวันสิ้นปีบัญชี เช่น ถ้าสิ้นปี 31 ธ.ค. ก็คือต้องประชุมภายในเมษายน และยื่นงบให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายใน 30 วันหลังวันประชุม ส่วนสรรพากรต้องยื่นภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นปีบัญชี
ปิดงบเปล่าต้องมีผู้สอบบัญชีหรือไม่?
ต้องมี ตามกฎหมายไทยงบการเงินของนิติบุคคล ยกเว้นห้างหุ้นส่วนจำกัดบางขนาดที่เข้าเงื่อนไขยกเว้น ต้องได้รับการตรวจสอบและลงลายมือชื่อรับรองโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) เพื่อยืนยันความถูกต้องของงบการเงินนั้น
ในกรณีที่เปิดบริษัท แต่ไม่ยื่นงบการเงินเสียค่าปรับไหม?
เสียค่าปรับ แม้จะไม่มีรายได้หรือไม่มีความเคลื่อนไหว แต่บริษัทก็ยังมีหน้าที่ยื่นงบการเงินและแบบภาษีตามกฎหมาย หากยื่นช้าหรือไม่ยื่นเลย จะมีค่าปรับจากทั้งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร โดยอัตราค่าปรับจะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาที่ล่าช้าและประเภทนิติบุคคล
นอกจากนี้ กรณีมีภาษีค้างชำระ จะต้องเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 1.5 ต่อเดือน หรือเศษของเดือน และบางกรณีอาจมีโทษปรับทางอาญาเพิ่มเติมด้วย
หากบริษัทที่ไม่มีรายได้เลย จำเป็นต้องปิดงบเปล่าหรือไม่?
จำเป็นต้องปิดงบเปล่าด้วย ตราบใดที่บริษัทยังมีสถานะเป็นนิติบุคคลและยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกกิจการ บริษัทมีหน้าที่ต้องปิดงบการเงินและยื่นแบบภาษีทุกปีตามกฎหมาย เพื่อแสดงสถานะปัจจุบันของกิจการต่อภาครัฐ
